Akty prawne

Wybrane regulacje prawne dot. doradztwa edukacyjno-zawodowego

Zapisy dotyczące zadań szkoły w zakresie doradztwa edukacyjno-zawodowego możemy znaleźć w następujących aktach prawnych:

  1. Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (Dz.U. 2004 nr 256 poz. 2572
    z późn. zm.)

Tekst ustawy do pobrania:

http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU19910950425&type=2

Na mocy ustawy o systemie oświaty system oświaty zapewnia między innymi przygotowanie uczniów do wyboru zawodu i kierunku kształcenia.
System oświaty zapewnia w szczególności: (Art. 1.)

(…)
14. przygotowywanie uczniów do wyboru zawodu i kierunku kształcenia;
15. warunki do rozwoju zainteresowań i uzdolnień uczniów przez organizowanie zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych oraz kształtowanie aktywności społecznej i umiejętności spędzania czasu wolnego;

  1. W ustawie Prawo oświatowe z dnia 14 grudnia 2016 r.:

Tekst ustawy do pobrania:

http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU20170000059&type=2

Art. 1. System oświaty zapewnia w szczególności:

17) dostosowywanie kierunków i treści kształcenia do wymogów rynku pracy;
18) kształtowanie u uczniów postaw przedsiębiorczości i kreatywności sprzyjających aktywnemu uczestnictwu w życiu gospodarczym, w tym poprzez stosowanie w procesie kształcenia innowacyjnych rozwiązań programowych, organizacyjnych lub metodycznych;
19) przygotowywanie uczniów do wyboru zawodu i kierunku kształcenia;
20) warunki do rozwoju zainteresowań i uzdolnień uczniów przez organizowanie zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych oraz kształtowanie aktywności społecznej i umiejętności spędzania czasu wolnego;

Art. 47. 1. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia:
3) ramowe plany nauczania dla poszczególnych typów szkół, w tym:
c) minimalny wymiar godzin zajęć z zakresu doradztwa zawodowego.
4) treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego, warunki i sposób realizacji
i organizacji doradztwa zawodowego
w szkołach i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4, oraz wymagania w zakresie przygotowania osób realizujących doradztwo zawodowe w szkołach i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 4, uwzględniając rolę doradztwa zawodowego we wspieraniu uczniów i słuchaczy w procesie podejmowania decyzji edukacyjnych i zawodowych.

Art. 98. 1. Statut szkoły zawiera w szczególności:

16) organizację wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego.

Art. 109. 1. Podstawowymi formami działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły są:
7) zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego.

  1. Zajęcia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, są organizowane dla uczniów klasy VII i VIII szkoły podstawowej, branżowej szkoły I stopnia, liceum ogólnokształcącego i technikum.
    7. Zajęcia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, są realizowane niezależnie od pomocy w wyborze kierunku kształcenia i zawodu udzielanej uczniom w ramach zajęć, o których mowa w ust. 1 pkt 5.
  • W ustawie Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe z dnia 14 grudnia 2016 r.:

Tekst ustawy do pobrania:

http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU20170000060&type=2

Art. 4. W ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2016 r. poz. 1379) wprowadza się następujące zmiany:

  1. d) w ust. 7 pkt 3 otrzymuje brzmienie:„3) tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć (…) doradców zawodowych prowadzących zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych
    i zawodowych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust.1 pkt 5 ustawy – Prawo oświatowe.”

Art. 292. 1. W roku szkolnym 2017/2018 zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy – Prawo oświatowe, są realizowane w oparciu o program przygotowany przez nauczyciela realizującego te zajęcia i dopuszczony do użytku przez dyrektora szkoły, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej.

  1. Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera treści dotyczące informacji o zawodach, kwalifikacjach i stanowiskach pracy oraz możliwościach uzyskania kwalifikacji zgodnych
    z potrzebami rynku pracy i predyspozycjami zawodowymi.
  1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r.
    w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej
    w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach
    (Dz.U. 2017 poz. 1591)

Tekst ustawy do pobrania:

http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU20170001591&type=2

Obowiązek realizacji zadań związanych z wyborem kierunku kształcenia, zawodu, planowaniem kariery zawodowej dla uczniów gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalnej oraz
w szkołach dla dorosłych.

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna jest udzielana w trakcie bieżącej pracy z uczniem
w formie:

  • zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu oraz planowaniem,
  • kształcenia i kariery zawodowej,
  • warsztatów,
  • porad i konsultacji.
  • 18. W przypadku:
  1. szkoły podstawowej, branżowej szkoły I stopnia, liceum ogólnokształcącego
    i technikum,
  2. placówek, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy

– zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu uzupełniają działania szkoły
i placówki w zakresie doradztwa zawodowego.

  • 26. 1. Do zadań doradcy zawodowego należy w szczególności:
  • systematyczne diagnozowanie zapotrzebowania uczniów na informacje edukacyjne
    i zawodowe oraz pomoc w planowaniu kształcenia i kariery zawodowej;
  • gromadzenie, aktualizacja i udostępnianie informacji edukacyjnych i zawodowych właściwych dla danego poziomu kształcenia;
  • prowadzenie zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu
    z uwzględnieniem rozpoznanych mocnych stron, predyspozycji, zainteresowań
    i uzdolnień uczniów;
  • koordynowanie działalności informacyjno-doradczej prowadzonej przez szkołę
    i placówkę;
  • współpraca z innymi nauczycielami w tworzeniu i zapewnieniu ciągłości działań
    w zakresie zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu;
  • wspieranie nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych i innych specjalistów
    w udzielaniu pomocy psycho­logiczno-pedagogicznej .
  1. W przypadku braku doradcy zawodowego w szkole lub placówce dyrektor szkoły lub placówki wyznacza nauczy­ciela, wychowawcę grupy wychowawczej lub specjalistę realizującego zadania, o których mowa w ust. 1.
  1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie zasad działania publicznych poradni psychologiczno- pedagogicznych, w tym poradni specjalistycznych (Dz.U. 2013 poz. 199)

Tekst ustawy do pobrania:

http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU20130000199&type=2

Dzieci i młodzież znajdą wsparcie w wyborze kierunku kształcenia i planowaniem kariery zawodowej nie tylko w szkole, ale także w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (§ 1., § 8.1.).

  • pomoc udzielana bezpośrednio dzieciom, młodzieży i rodzicom polega
    w szczególności na pomocy w wyborze kierunku kształcenia i zawodu oraz planowaniu kształcenia i kariery zawodowej,
  • pomoc udzielana jest w formie: warsztatów, porad i konsultacji, wykładów
    i prelekcji, działalności informacyjno-szkoleniowej,
  • realizowanie zadań polega na udzielaniu nauczycielom, wychowawcom pomocy
    w planowaniu i realizacji zadań z zakresu doradztwa edukacyjno- zawodowego.
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. 2001 nr 61 poz. 624 z późn.zm.)
  • Szkoły (gimnazja, licea ogólnokształcące, technika i zasadnicze szkoły zawodowe) powinny opisać swoją koncepcję realizacji zadań z zakresu doradztwa
    w wewnątrzszkolnym systemie doradztwa (w załączniku dla odpowiedniego typu szkoły – § 2.1.).
  • Sposób organizacji doradztwa oraz zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia, a także organizację współdziałania szkoły z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi i innymi instytucjami świadczącymi poradnictwo – szkoły określają
    w swoich statutach.

Ponadto w pracy doradcy zawodowego bardzo ważnym dokumentem jest:

  1. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 13 marca 2017r.
    w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.

Tekst ustawy do pobrania :

http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU20170000622&type=2

Od roku szkolnego 2017/2018 wiele zawodów zmieniło nazewnictwo.

Dotychczasowa nazwa zawodu Nowa nazwa zawodu
technik drogownictwa technik budowy dróg
technik dróg i mostów kolejowych technik dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych
technik urządzeń sanitarnych technik inżynierii sanitarnej
technik budownictwa okrętowego technik budowy jednostek pływających
technik cyfrowych procesów graficznych technik grafiki i poligrafii cyfrowej
technik technologii ceramicznej technik ceramik
fototechnik technik fotografii i multimediów
monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnych monter sieci telekomunikacyjnych
monter sieci, instalacji i urządzeń sanitarnych monter sieci i instalacji sanitarnych
monter kadłubów okrętowych monter kadłubów jednostek pływających
mechanik motocyklowy mechanik pojazdów motocyklowych
monter – elektronik elektronik
monter mechatronik mechatronik
mechanik maszyn i urządzeń drogowych operator maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych

 

Podpisane rozporządzenie wprowadza możliwość kształcenia w systemie oświaty
w następujących nowych zawodach:

  • technik robót wykończeniowych w budownictwie, stanowiącym kontynuację kształcenie w zawodzie monter zabudowy i robót wykończeniowych
    w budownictwie;
  • magazynier-logistyk, stanowiącym podbudowę do kształcenia w zawodzie technik logistyk oraz w pięciu tzw. zawodach pomocniczych, dedykowanych osobom niepełnosprawnym intelektualnie w stopniu lekkim:
    – pracownik pomocniczy krawca,
    – pracownik pomocniczy mechanika,
    – pracownik pomocniczy ślusarza,
    – pracownik pomocniczy stolarza,
    – asystent fryzjera.